górne tło

Komunikacyjny ranking miast. Odcinek 10: Moskwa

Jak krakowska komunikacja zbiorowa wypada na tle innych miast? - często pasażerowie zadają nam to pytanie. Postanowiliśmy sprawdzić i opisać zalety i wady systemów komunikacji miejskiej w polskich i europejskich miastach. W dziesiątym odcinku Emil Markowiak, koordynator Sekcji ds. Rozwoju Sieci Transportowej ZIKiT, po dłuższej przerwie opisuje wrażenia z urlopu w Moskwie.

KomsomolskajaKolcewaja

Stacja Komsomolskaja na linii 5 (linia Kolcewaja - okrężna).

Moskwa (Москва) to największe miasto położone w całości w Europie. Większy jest tylko Stambuł, położony jednak na dwóch kontynentach. W Moskwie mieszka obecnie 12,4 mln osób. Liczba mieszkańców stale rośnie, w 2007 roku było ich 11,1 mln, a w 1997 roku 9,4 mln. Jest to również stolica największego powierzchniowo państwa świata. Do tego Moskwa jest największym powierzchniowo miastem w Europie, zajmując 2561,5 km2. Stało się to po włączeniu w 2012 roku ogromnych terenów na południowy zachód od miasta, tak zwanej Nowej Moskwy, dzięki czemu powierzchnia stolicy zwiększyła się 2,5 raza. Dla uproszczenia jednak Moskwą najczęściej nazywa się to, co znajduje się w ramach moskiewskiej obwodnicy (MKAD – Moskowskaja Kolcewaja Awtomobilnaja Doroga).

schemat

Schemat linii metra. Źródło: mosmetro.ru.

O znaczeniu Moskwy w świecie wspominać nie trzeba. Mimo swojego ogromu i prawdziwego potoku ludzi przelewającego się przez stacje metra, trudno narzekać na brak wolnej przestrzeni w mieście. Współczesna Moskwa jest chyba najwybitniejszym dziełem socjalistycznej urbanistyki. Są tu parki, tereny wystawowe, lasy, a sporą część Moskwy zajmuje park narodowy Łosinyj Ostrow (łosia wyspa). Większość zabudowy to poradzieckie blokowiska, skąpane na ogół w zieleni i budowane z zachowaniem standardów dotyczących odległości między budynkami. Charakterystyczny dla Moskwy jest prawie zupełny brak zabudowy jednorodzinnej. Szacuje się, że domów jednorodzinnych, które zachowały się w kilku skupiskach, jest w całej Moskwie około tysiąca. Dla porównania w Krakowie jest ich nawet 40 tysięcy. Dawna zabudowa jednorodzinna została w większości zburzona pod budowę nowych dzielnic, a w czasach radzieckich tego typu zabudowa praktycznie nie powstawała.

Moskwa znana jest ze swojego promienistego układu przestrzennego i trzech obwodnic okrążających kolejne części miasta. Rzeczywista liczba obwodnic jest sporna, ale tak naprawdę pierwsza z nich to Sadowoje Kolco, druga to Tretje Transportnoje Kolco, a trzecia to wspomniana już MKAD.

Kosmiczny

Wnętrze „Pociągu kosmicznego” na linii 7.

Czym i dokąd?

Głównym środkiem transportu w Moskwie jest oczywiście metro. Moskiewski układ linii metra jest wręcz kultowy, pojawia się na koszulkach i gadżetach, a słynie głównie z okrężnej linii w śródmieściu, zwanej czasem śladem po kubku z kawą. Według legendy Stalin miał na schemacie planowanych linii postawić kubek z kawą, która zostawiła brązowy ślad w kształcie przyszłej linii. Miało się to stać inspiracją dla projektantów, którzy zaproponowali taką linię, a oznaczono ją oczywiście kolorem brązowym. Przyczyny były pewnie bardziej prozaiczne, ale warto tu zauważyć dalekowzroczność radzieckich projektantów. Po uruchomieniu drugiej linii, a co za tym idzie pierwszej stacji węzłowej, pomyślano, że w przyszłości pojawi się problem przeciążenia położonych w centrum węzłów. Biegnące wokół centrum Sadowoje Kolco, rozłożone za nim czołowe dworce kolejowe, a może po prostu istniejąca już wtedy obwodowa linia kolejowa, naprowadziły na pomysł okrężnej linii metra, która nie tylko odciąży centralne stacje, ale pozwoli szybko przedostać się pasażerom kolei na dowolny inny dworzec.

Komsomolskaja

Stacja Komsomolskaja na linii 1 – jedna z 13 pierwszych stacji metra w Moskwie otwartych 15 maja 1935 roku.

Pierwszy pomysł budowy metra pojawił się w 1875 roku. Zachował się cytat z korespondencji między wysoko postawionymi duchownymi, którzy byli przeciwko realizacji tego pomysłu: „Czy można zrealizować to grzeszne marzenie? Czy nie poniży siebie człowiek, stworzony na wzór i podobieństwo Boga, schodząc do piekieł?”. Na przełomie wieków kwestię metra zaczęto omawiać już na poważnie, jednak nic z tych dyskusji nie wyszło. A w 1900 roku w Moskwie mieszkało już 1,2 mln ludzi. Moskwa nie była wtedy największym miastem Imperium Rosyjskiego, bo nie była przecież jego stolicą. Pierwsze miejsce zajmował Petersburg (1,3 mln mieszkańców), a trzecie miejsce Warszawa (680 tys. mieszkańców).

Obecnie w Moskwie jest 13 linii metra (2 z nich zostaną w przyszłości połączone w jedną) oraz jedna linia kolei jednoszynowej (ze względu na niską prędkość jazdy oficjalnie uznana jedynie za atrakcję turystyczną) i jedna linia obwodowa kolei miejskiej (oficjalnie zaliczana do systemu metra). Liczba stacji tradycyjnego metra wynosi 206, a długość linii 347 km. Do obsługi wszystkich linii potrzebnych jest 5300 wagonów (z których tworzy się zazwyczaj składy 8-wagonowe) stacjonujących w 17 stacjach techniczno-postojowych.

Łomonosowskij

Łomonosowskij Prospiekt – jedna z 3 najnowszych stacji metra, otwartych 16 marca 2017 roku, nawiązująca nazwą do słynnego rosyjskiego uczonego Michaiła Łomonosowa.

Linie moskiewskiego metra są oznaczone numerami, jednak większość pasażerów kojarzy je po kolorach. Chcąc opisać układ linii metra, należy wyróżnić następujące ich typy:

Pobieda

„Pociąg Zwycięstwa” na stacji Kotielniki na linii 7.

Moskiewskie metro rozbudowuje się w niesamowitym tempie. W okresie ostatnich pięciu lat (2012-17) otwarto 18 nowych stacji. Dodatkowo trzeba powiedzieć o obwodowej kolei miejskiej udostępnionej pasażerom we wrześniu 2016 roku. Znalazło się na niej aż 31 stacji, zbudowanych praktycznie od podstaw. Gdyby uznać je za stacje metra, tak jak to zrobiono na poświęconej metru wystawie, to Putin „zbudował” już więcej stacji niż Stalin. Tylko w tym roku otwarto już 3 nowe stacje (Minskaja, Łomonosowskij Prospekt, Ramienki na linii 8A), a do końca roku otwartych ma zostać jeszcze 16 nowych stacji! Do 2020 roku ma zostać otwartych kolejnych 38 stacji! Większość z nich znajduje się już na etapie budowy. Najbardziej spektakularnym projektem jest budowa drugiej, a w zasadzie już trzeciej linii okrężnej metra! Nowa linia będzie dwukrotnie przecinać się z obwodową koleją miejską, w północnej części przebiegając blisko centrum miasta, a w południowej daleko od niego. Będzie to odwrotna sytuacja niż w przypadku kolei (linia 14), linie będą się więc wzajemnie uzupełniać.

Strieszniewo

Pociąg okrężnej kolei miejskiej (linia 14) na stacji Strieszniewo. Pociągi kursują wokół miasta bez przerw technicznych, podobnie wygląda to na wszystkich liniach metrach, gdzie po zmianie kierunku, trwającej nie więcej niż 90 sekund, składy ruszają w drogę powrotną.

Kolej miejska ma pewne niedostatki, ponieważ jej przebieg był już wyznaczony przez istniejący układ torowy, który należało zmodernizować i wybudować na nim nowoczesne stacje. Budując metro, nie brano pod uwagę możliwości powstania takiej linii, a kolej często biegnie przez tereny przemysłowe, z dala od centralnych punktów w różnych dzielnicach. W efekcie w miejscach przecięć linii obwodowej brakuje stacji metra, co w efekcie utrudnia albo całkowicie uniemożliwia przesiadkę. Spośród 17 przecięć obwodowej kolei miejskiej i linii metra tylko w 5 miejscach zapewniona jest tzw. ciepła przesiadka, czyli taka, gdzie nie ma konieczności wychodzenia na zewnątrz obiektów stacyjnych. W 8 przypadkach trzeba pokonać znaczny dystans pieszo, a w 4 przypadkach odległość jest zbyt duża i przesiadka nie jest rekomendowana. Maksymalna częstotliwość kursowania metra to 90 sekund, co wynika z względów bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę czas hamowania, postoju i ruszania składów ze stacji, nie ma już możliwości by składy kursowały częściej. Tak wysoka częstotliwość utrzymuje się za to przez większość dnia.

Kijewskaja

Fresk na stacji Kijewskaja (linia 3) otwartej w 1953 roku.

Metro to także jedna z głównych atrakcji turystycznych Moskwy. Na szczególną uwagę zasługują stacje zbudowane w stylu tzw. architektury stalinowskiej. Pięć najciekawszych stacji (według strony travel.rambler.ru) to: Komsomolskaja, Kijewskaja, Nowosłobodskaja (wszystkie na linii 5), Majakowskaja (linia 2) i Płoszczad’ Riewolucyji (linia 3). Obecnie otwierane stacje również wyróżniają się niestandardowym wykończeniem. Spośród nowych stacji na uwagę zasługują m.in. Sławianskij Bulwar (linia 3) czy Rumiancewo (linia 1). Nową atrakcją są pociągi tematyczne, których ściany oklejone są informacjami na dany temat. Po Moskwie kursują takie pociągi jak: „pasiasty ekspres” (chodzi o tygrysy amurskie), „kino Zwycięstwa”, „kosmiczny pociąg” czy „akwarela”. Kolejną ciekawostką jest nigdy oficjalnie niepotwierdzone istnienie tajnej sieci podziemnej kolei określanej jako Metro-2. Sporo informacji na ten temat wyciekało po upadku Związku Radzieckiego, również ze strony amerykańskiej. Dodatkowe podziemne arterie łączą podobno strategicznie ważne obiekty i pozwalają również na ewakuację ważnych osobistości.

Objawlenie

Ze względu na zbyt dużą liczbę pasażerów wychodzących ze stacji w podanych wyżej godzinach, wejścia na nią należy dokonać przez inną stację (stację węzłowe są połączone przejściem). Warto zwrócić uwagę dość późne godziny szczytu w porównaniu do Polski. Cała sytuacja jest prawdopodobnie czasowa i wynika z remontu jednego z ciągów schodów ruchomych.

tramwaje

Sieć tramwajowa Moskwy w 1931 roku. Źródło: Московский трамвай, ru.wikipedia.org

W Moskwie funkcjonuje rozległa sieć tramwajowa, która obsługuje jednak tylko wybrane obszary miasta. Szczyt rozwoju komunikacji tramwajowej przypadł na początek lat 30-tych. Ze względu na ówczesne rozmiary miasta sieć nie była oczywiście tak rozległa, ale za to bardzo gęsta. Tramwaje kursowały wtedy po wszystkich głównych ulicach miasta, w tym po pierścieniu Bulwarowym i Sadowym (Bulwarnoje i Sadowoje Kolco). Wraz z otwarciem pierwszych linii metra rozpoczęto likwidację współbieżnych odcinków. Metro miało bowiem za cel m.in. rozładowanie tramwajowego tłoku na ulicach. Przykład Warszawy pokazuje, że likwidacja współbieżnych do metra linii tramwajowych wcale nie jest konieczna, a tramwaje mogą metro wspaniale uzupełniać. Pierwsze oznaki takiego podejście widać też w Moskwie – tramwaje po kilkudziesięciu latach wróciły na plac przed dworcem Białoruskim.

Witjaź

Tramwaj Witjaź na tle rzeźby „Robotnik i kołchoźnica”, która zadebiutowała na wystawie światowej w Paryżu w 1937 roku.

tramwajeteraz

Linie tramwajowe na tle granic Moskwy przed ich rozszerzeniem w 2012 roku. Źródło: Московский трамвай, ru.wikipedia.org

Obecna sieć składa się z dwóch niepołączonych ze sobą części, o łącznej długości toru pojedynczego 417 km (łącznie z torami w zajezdniach i podwójnie licząc torowiska dwutorowe). Liczba linii wynosi 51, a wszystkich wagonów jest 820. 386 sztuk taboru to wyprodukowane w Ust’-Katawiu na Uralu tramwaje typu KTM-19, kolejnych 220 sztuk to czechosłowackie wagony Tatra T3. W Moskwie pojawiła się już spora ilość nowoczesnego taboru. 70 wagonów to polskie tramwaje Pesa, wyprodukowane w szerokotorowej wersji Fokstrot. Umowa została zawarta na 120 sztuk, jednak strona rosyjska zerwała kontrakt po spadku kursu rubla rosyjskiego, co było następstwem aneksji ukraińskiego Krymu przez Rosję. Podobnie jak w wielu innych gałęziach gospodarki postawiono później na producenta krajowego, czego efektem jest dostawa 77 tramwajów Witjaź (staroruski wojownik) wyprodukowanych w rosyjskim Twerze.

Pesa

Polski tramwaj Pesa Fokstrot na linii 6 w dzielnicy Siewiernoje Tuszyno.

Dużo bardziej charakterystyczny dla Moskwy wydaje się trolejbus, ponieważ w przeciwieństwie do tramwaju, oplata praktycznie całe miasto. Rok bieżący i poprzedni nie są dla trolejbusów szczęśliwe. W ramach szeroko zakrojonej akcji modernizacji przestrzeni publicznej z wielu ulic demontowana jest trakcja trolejbusowa i wprowadzane linie autobusowe. Faktycznie niektóre trasy w najbliższym sąsiedztwie Kremla już od dawna były mało praktyczne, szkoda jednak było zaprzepaścić potencjał, jaki jest w trolejbusach. Do końca nie są znane plany władz miasta w kwestii trolejbusów. Likwidacje zachodzą dość niespodziewanie, a włodarze miasta unikają jasnych deklaracji.

trolejbusy

Schemat obrazujący skalę likwidacji trakcji trolejbusowej (kolor czerwony) w latach 2014-16.

Do obsługi Moskwy wyznaczono ponad 800 linii autobusowych, nie licząc oczywiście linii do obsługi tzw. Podmoskowja, czyli szeroko rozumianej aglomeracji. Linie miejskie obsługuje firma Mosgortrans (skrótowiec od słów Moskowskij Gorodskoj Transport), która dysponuje około 3000 pojazdów. Kursy podmiejskie obsługuje oddzielna firma Mostransawto. Zasadniczo im dalej od centrum, tym sieć autobusowa jest gęstsza. Jeszcze niedawno w centrum praktycznie nie było linii autobusowych. Jednak w powiązaniu z likwidacją wielu linii trolejbusowych od 8 października 2016 roku wprowadzono w śródmieściu nowy układ linii „Magistral”. Linie podzielono na kategorie: magistralne, rejonowe i socjalne, z czym związana jest oczywiście ich częstotliwość. Celem optymalizacji sieci komunikacyjnej było przede wszystkim zwiększenie dostępności komunikacyjnej śródmieścia Moskwy, ponieważ stacje metra rozłożone są jednak dość daleko od siebie (zazwyczaj ponad 1 km), a przy pokonywaniu mniejszych odległości schodzenie do i wychodzenie ze stacji metra zajmuje zbyt dużo czasu. Niemalże po roku, 7 października 2017 roku, wprowadzono tzw. drugi etap optymalizacji, czyli po prostu korektę obserwowanych przez rok rozwiązań.

tablica

Tablica boczna linii kursującej w ramach sieci „Magistral” ze wskazanymi możliwościami przesiadki na poszczególne linie metra.

Linie magistralne z założenia kursują nie rzadziej niż co 10 minut, jednak rekordzistami w zakresie częstotliwości są w Moskwie głównie linie dowozowe do metra, które potrafią jeździć nawet co 1-2 minuty. Przykładem jest linia 209 kursująca w obrębie dzielnicy Wychino, której odjazdy po godzinie ósmej wyglądają następująco: 01, 03, 05, 06, 08, 10, 12, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 59. Stacja metra o tej samej nazwie (Wychino) pokazuje też, jak bardzo przeciążone może być metro. Gdy stacja Wychino była końcową, zbiegały się do niej dziesiątki linii autobusowych (w tym podmiejskich), a także znajduje się tam stacja przelotowa kolei podmiejskiej. Liczba przesiadających pasażerów była tak duża, że nie wszyscy mieścili się w składach metra, nie mówiąc już o tym, że pasażerowie z kolejnych stacji nie mieli najmniejszych szans wsiąść do pociągów. Z tzw. efektem Wychina zaczęto walczyć, dobudowując trzy kolejne stacje (dla rozłożenia przesiadek i pasażerów na większą liczbę stacji) oraz podejmując decyzję o budowie nowej linii o nazwie Kożuchowskaja, która będzie przeplatać się z obecną linią nr 7. Wyciągnięto również wnioski, że nie należy budować stacji metra w sąsiedztwie stacji kolei podmiejskiej, dzięki czemu pasażerowie spoza miasta pojadą pociągami dalej w kierunku centrum, nie generując dodatkowego tłoku w metrze. Coś co jest sensowne w „mniejszych” miastach (integracja kolei z metrem), w rozmiarach Moskwy generuje niestety kłopoty.

Zgodnie z założeniami dla wszystkich dotychczasowych tekstów, również dla Moskwy został obliczony wskaźnik liczby mieszkańców na jedną linię o wysokiej częstotliwości kursowania (co najmniej 3 razy na godzinę w szczycie i poza nim). Takich linii w Moskwie na dzień 28 września 2017 roku było 532, co daje 23 tys. mieszkańców na jedną z nich, wskaźnik taki sam jak w przypadku Rygi.

Możajskij

Autobus w starym malowaniu w dzielnicy Możajskij.

Ile zapłacić i jak zapłacić?

System opłaty przejazdów jest w Moskwie bardzo nowoczesny, bo oparty o specjalne karty. Podstawowa karta nosi nazwę „Trojka”, czym nawiązuje do typowego dla dawnej Rosji trzykonnego zaprzęgu. Na kartę można zapisywać pełne bilety albo określoną ilość środków pieniężnych, którymi będzie się opłacało przejazdy. Alternatywą dla karty plastikowej są czerwone karty papierowe w tak zwanej taryfie „Jedinyj” (zintegrowany). Karty nie są jednorazowe i mogą być używane do wielu przejazdów, ale zapisu na karcie można dokonać tylko raz.

Cały system złożony z dwóch wyżej wymienionych elementów nie jest do końca spójny i za bardzo nie wiadomo, czym wyjaśnić owe braki. Na przykład na czerwonej karcie „Jedinyj” można zapisać określoną liczbę przejazdów albo bilet na 1, 3 i 7 dób. Bilety o dłuższej ważności, czyli 30, 90 i 365 dni, zapisuje się tylko na karcie plastikowej, bo jest trwalsza. Na karcie plastikowej „Trojka” można zapisać bilet na jedną dobę, ale nie wiedzieć czemu, nie można zapisać biletów na 3 i 7 dób. Takich biletów, nawet na zwykłej czerwonej karcie, nie sprzedawały również niektóre automaty. A te które sprzedawały, nie dawały możliwości płatności kartą. Trzeba było udać się do kasy, do której jednak była kolejka.

Taryfa najpopularniejsza wśród mieszkańców Moskwy to „Koszeliok”, czyli portfel. W tej taryfie pobierane są środki zapisane wcześniej na kartę „Trojka”. Przy pierwszym wejściu do metra, czy też środka komunikacji naziemnej, pobieranych jest 35 rubli rosyjskich (2,21 zł), zwanych dalej w skrócie po prostu rublami. Czas pobytu w metrze jest nieograniczony (jeśli nie fakt, że o godzinie 1 w nocy metro jest zamykane), więc liczba przesiadek i czas trwania podróży nie mają znaczenia. Inaczej oczywiście jest w transporcie naziemnym. Jeżeli drugie wejście do naziemnego środka transportu (albo pierwsze wejście po wcześniejszej podróży metrem) następuje w ciągu 90 minut od pierwszego przyłożenia karty, z jej konta pobierane jest tylko 19 rubli (1,20 zł). Wynika to z taryfy „90 minut”, która pozwala dokonywać w naziemnym transporcie dowolnej liczby przesiadek w powyższym okresie czasu, z tym że metrem można pojechać tylko raz. Co ciekawe, bilet nie traci ważności po 90 minutach, a liczy się moment wejścia do pojazdu (stacji metra). Podróż można kontynuować do końca trasy naziemnego środka transportu, a w metrze do momentu wyjścia „na powierzchnię”.

BramkaMetro

Element bramki przy wejściu na stację metra. Na wyświetlaczu znajduje się kwota pobrana i pozostała na karcie „Trojka”. Wchodząc do metra trzeba również przejść przez bramkowe wykrywacze metalu.

Bilet okresowy na 30 dni kosztuje 2000 rubli (126 zł) i pozwala na korzystanie ze wszystkich środków transportu naziemnego i podziemnego. Alternatywą jest tańsza wersja biletu za 1040 rubli (65,52 zł), jego zakres jest jednak ograniczony tylko do transportu naziemnego (ale bez kolei miejskiej zaliczanej do metra). Bilet 90-dniowy na wszystkie środki transportu kosztuje 5000 rubli (315 zł, czyli około 105 zł na miesiąc), a bilet roczny kosztuje 18 200 rubli (1147 zł, czyli około 96 zł za miesiąc). Jest też opcja kupienia biletu na miesiąc kalendarzowy, który kosztuje 2550 zł (28% więcej od biletu 30-dniowego), ale za bardzo nie wiadomo, jaki jest jego sens.

Warty uwagi jest system kontroli biletów przy wejściu do pojazdów. O ile bramki nie dziwią przy wejściach na stacje metra, to w tramwajach, trolejbusach i autobusach jest to rozwiązanie zaskakujące. W dodatku bramka w pojeździe jest tylko jedna i pasażerowie muszą wsiadać pierwszymi drzwiami. Co ciekawe, częściej można zobaczyć gapowiczów w strefie przed bramką niż wsiadających innymi niż pierwsze drzwiami. Taki system wydłuża oczywiście czas wsiadania do pojazdów, dlatego na wielu liniach tramwajowych został wycofany, głównie tam, gdzie kursuje nowoczesny tabor.

Turnikiet

Bramka przy wejściu do autobusu. W celu jej otwarcia należy przyłożyć kartę do żółtego czytnika.

Rozwiązania warte uwagi

Bardzo przydatnym rozwiązaniem, które powszechnie stosuje się w Moskwie, są mapy okolic stacji metra czy nawet zwykłych przystanków autobusowych. Zaznaczone są na niej najbliższe przystanki (wraz z odjeżdżającymi z nich liniami), wszystkie budynki wraz z ewentualnym oznaczeniem ich użyteczności publicznej oraz izochrona, czyli okręg pokazujący, dokąd można dojść w ciągu 5 minut od danego punktu. Na niektórych przystankach można znaleźć też oznaczony na planie miasta przebieg linii odjeżdżających z danego przystanku. Mnóstwo mapek, drogowskazów, numeracja wyjść czy naklejone na podłogę drogowskazy z numerem linii metra razem tworzą genialny system nastawiony na wskazanie pasażerom właściwej drogi.

Przebieg

Przebieg linii autobusowych odjeżdżających z jednego z przystanków przy dworcu Kijowskim.

Jasieniewo

Mapa rejonu stacji metra Jasieniewo.

Wygodnym rozwiązaniem są karty, na których możemy zapisać określoną kwotę pieniędzy. Taką kartę przykładamy do czytników przy bramkach, a system sam oblicza, czy jest to nasza pierwsza podróż, czy akurat się przesiadamy. Z działającej w ten sposób taryfy „Koszeliok” korzysta większość pasażerów, ponieważ w niektórych przypadkach jest to korzystniejsze od biletu miesięcznego.

Magistral

Schemat nowego układu linii transportu naziemnego „Magistral” w centrum miasta.

Godnym pochwały działaniem jest rozwój sieci komunikacyjnej w centrum miasta. Niestety likwidacji uległa tu większość linii trolejbusowych (tego oczywiście nie pochwalam), jednak oferta połączeń wyraźnie się rozszerzyła. Wyznaczono wiele buspasów, a na niektórych jednokierunkowych ulicach (mających nawet 6 pasów!) wyznaczono „kontrabuspasy”. Czasami stawiając na jeden środek transportu (w tym przypadku metro), zapomina się o zapewnieniu połączeń w relacjach, których główny środek transportu nie może obsłużyć. Moskiewskie metro jest na tyle zatłoczone, że stwierdzono, iż nie zaszkodzi uruchomić częściowo dublujące linie naziemne.

Kontrabuspas

Kontrabuspas na ulicy Tieatralnyj Projezd w centrum Moskwy.

Autor tekstu i zdjęć: Emil Markowiak

 

  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma
Kraków 3 3 0 1 1 1 1 1 1 0 12
Białystok 4 3 0 0 0 1 0 0 0 1 9
Koszalin 1 3 0 1 1 1 0 0 1 0 8
Pilzno 4 5 0 1 1 1 1 1 1 1 16
Gdynia 4 3 0 0 1 1 0 0 0 0 9
Łódź 4 3 0 1 1 0 0 1 1 0 11
Wrocław 3 3 0 1 1 0 0 1 1 0 12
Kijów 1 1 1 1 1 0 0 0 1 0 6
Ryga 2 0 0 0 0 0 0 1 1 1 5
Drezno 3 1 1 0 0 0 0 0 1 0 5
Moskwa 2 4 0 1 1 1 0 0 0 1 10
Maksimum 5 5 1 1 1 1 1 1 1 1 18

 

Uzasadnienie ocen:

  1. W Moskwie na jedną linię o wysokiej częstotliwości przypadają 23 tysiące mieszkańców. 2 punkty.
  2. Bilet 30-dniowy obowiązujący w całym transporcie naziemnym 1040 rubli rosyjskich(65,52 zł, kurs 0,063 zł za rubla rosyjskiego z dnia 28.9.2017). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) drugi zakres w rankingu jest obniżony na 61,75 zł – 75,99 zł. 4 punkty.
  3. Najtańszy bilet kupowany za pomocą karty „Trojka” kosztuje 35 rubli rosyjskich (2,21 zł). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) próg w rankingu jest obniżony do 1,90 zł. 0 punktów.
  4. Najtańszy bilet kupowany za pomocą karty „Trojka” kosztuje 35 rubli rosyjskich (2,21 zł). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) próg w rankingu jest obniżony do 2,85 zł. 1 punkt.
  5. Bilet umożliwiający dokonanie dowolnej liczby przesiadek w ciągu 90 minut, kupowany za pomocą karty „Trojka”, kosztuje 54 ruble rosyjskie (3,40 zł). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) próg w rankingu jest obniżony do 4,75 zł. 1 punkt.
  6. Bilet dobowy na wszystkie środki transportu kosztuje 210 rubli rosyjskich (13,23 zł). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) próg w rankingu jest obniżony do 14,25 zł. 1 punkt.
  7. W Moskwie nie ma biletów okresowych na jedną linię. Bilet 30-dniowy na transport naziemny kosztuje 1040 rubli rosyjskich(65,52 zł). Przy uwzględnieniu o 5% niższej zamożności (porównanie PKB (PSN) na osobę) próg w rankingu jest obniżony do 57 zł. 0 punktów.
  8. W pojazdach nie ma możliwości płacenia kartą płatniczą. 0 punktów.
  9. U kierowców transportu naziemnego można kupić specjalne bilety w cenie 55 rubli rosyjskich. 0 punktów.
  10. W Moskwie przejazdy można opłacać za pomocą specjalnej karty „Trojka”. 1 punkt.

 

  1. Liczba mieszkańców przypadająca na jedną linię kursującą z częstotliwością przynajmniej 3 kursów na godzinę w godzinach szczytu jak i poza szczytem:

0 punktów – brak takich linii – przykład: Jastrzębie-Zdrój;

1 punkt – od 25 tys. – przykłady: Częstochowa, Sosnowiec, Kielce;

2 punkty – od 21 do 25 tys. – przykłady: Ryga, Gdańsk;

3 punkty – od 16 do 20 tys. – przykłady: Kraków, Wrocław, Lublin;

4 punkty – od 11 do 15 tys. – przykłady: Warszawa, Praga, Łódź;

5 punktów – do 10 tys. – przykłady: Brno, Ostrawa, Uście nad Łabą.

  1. Cena biletu na 28 dni pozwalającego podróżować po całym obszarze miasta (niekoniecznie wszystkimi liniami) dowolnej osobie (niekoniecznie mieszkańcowi) drugi raz kupującej bilet (ewentualnie wyrabiając specjalną kartę):

0 punktów – brak biletów wieloprzejazdowych;

1 punkt – od 110 zł – np. Warszawa;

2 punkty – 95,00-109,99 zł;

3 punkty – 80,00-94,99 zł – np. Kraków;

4 punkty – 65,00-79,99 zł;

5 punktów – do 64,99 zł – np. Jaworzno.

 

Dodatkowe punkty (po 1 punkcie) będą przyznawane za:

  1. Możliwość przejechania 2 przystanków w jednym mieście (do 10 minut) za cenę do 2 zł (ewentualnie wyrabiając specjalną kartę).
  2. Możliwość przejechania 5 przystanków w jednym mieście (do 20 minut) za cenę do 3 zł (ewentualnie wyrabiając specjalną kartę).
  3. Możliwość przejechania 10 przystanków z przesiadką po 5 przystankach (20 minut jazdy, 10 minut przesiadki, 20 minut jazdy) za cenę do 5 zł (ewentualnie wyrabiając specjalną kartę).
  4. Możliwość nieograniczonego korzystania z komunikacji miejskiej w obrębie miasta przez 24 godziny w cenie do 15 zł (bez wyrabiania specjalnej karty).
  5. Możliwość korzystania przez 28 dni z jednej linii (na odcinku 5 przystanków) za cenę do 60 zł.
  6. Możliwość zapłacenia za przejazd (kupienia biletu) kartą płatniczą w pojeździe.
  7. Możliwość zapłacenia za przejazd (kupienia biletu) w pojeździe w cenie regularnej jednego przejazdu w jednym mieście do 40 minut (jak w punktach sprzedaży biletów/automatach stacjonarnych) nie posiadając specjalnej karty.
  8. Możliwość bezgotówkowego płacenia (kartą miejską lub płatniczą) za przejazd bez konieczności zachowania papierowego biletu (potwierdzenia zakupu).
dolne t�o